Niepozorny dom jednorodzinny w Łazach (województwo śląskie) skrywa pod swoim dachem jedną z największych kolonii rozrodczych nocka orzęsionego w Polsce. Każdego roku na strych wracają setki tych rzadkich i zagrożonych nietoperzy, aby wydać na świat młode. Obecnie kolonia liczy ponad sześćset osobników i ma ogromne znaczenie dla ochrony tego gatunku.
Z radością informujemy, że projekt „NIETOPERZyMY”, realizowany przez Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie we współpracy z Ogólnopolskim Towarzystwem Ochrony Nietoperzy, Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu oraz Polskim Towarzystwem Ochrony Przyrody „Salamandra”, zdobył I nagrodę w kategorii „Działalność Edukacyjna” w konkursie Wydarzenie Muzealne Roku w Wielkopolsce „IZABELLA 2025”.
20 listopada 2025 r. w Kaliszu, w Collegium Ecologicum Akademii Kaliskiej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, odbyło się uroczyste podsumowanie dotychczasowych działań edukacyjnych i kulturalnych, skoncentrowanych na fascynującym świecie nietoperzy. W swoim wystąpieniu Wojciech Szulc, wicekurator Oświaty w Poznaniu, podkreślił wyjątkowy charakter projektu NIETOPERZyMY, wskazując na jego nowatorskie podejście do edukacji w terenie – edukacji outdoorowej.
Z dniem 30 kwietnia 2024 r. zakończona została realizacja projektu pn. „Czynna ochrona mopka zachodniego na wybranych obszarach leśnych w Polsce” dofinansowanego z Mechanizmu Finansowego EOG 2014-2021. Projekt realizowany był w latach 2021-2024 przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy. Celem projektu była poprawa warunków bytowania mopka zachodniego przez tworzenie sztucznych schronień oraz uzupełnienie stanu wiedzy o aktywności tego nietoperza w lasach.
Zapraszamy do Poznania na wystawę „Chronimy mopki w lasach” wykonaną w ramach projektu realizowanego przez ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy pt. „Czynna ochrona mopka zachodniego na wybranych obszarach leśnych w Polsce”.
Na początku marca członkowie Ogólnopolskiego Towarzystwa Nietoperzy przeprowadzili pierwszą tegoroczną kontrolę budek szczelinowych znajdujących się na terenie Nadleśnictwa Tułowice w Obszarze Natura 2000 Bory Niemodlińskie. Budki zostały powieszone na tym terenie w sierpniu poprzedniego roku w ramach projektu „Tworzenie siedlisk zastępczych dla mopka zachodniego Barbastella barbastellus na terenie Obszaru Natura 2000 Bory Niemodlińskie” finansowanego przez województwo opolskiego.
Nietoperze zostały stwierdzone w 22 na 40 powieszonych budek, co jest najlepszym wynikiem od momentu rozpoczęcia monitoringu (dotychczasowy rekord to 20 zasiedlonych budek). Wszystkie osobniki, a było ich 51 (co też stanowi rekord) należały do rodzaju karlik. Uzyskane wyniki są bardzo obiecujące i potwierdzają, że budki tego typy są bardzo szybko i chętnie zasiedlane przez nietoperze. Nam pozostaje jedynie cierpliwie czekać na pierwszego osobnika mopka zachodniego.
20 grudnia 2023 zakończył się remont na strychu budynku mieszkalnego w Łazach (woj. śląskie), w którym latem przebywa kolonia rozrodcza nocka orzęsionego. W ramach remontu wykonano drewnianą podłogę zabezpieczającą ocieplenie stropu przed niszczeniem przez guano nietoperzy. Wykonano też inne adaptacje poprawiające warunki dla przebywającej na strychu kolonii nietoperzy.
31 października 2023 roku miałem przyjemność zaprezentować pracownikom Nadleśnictwa Hajnówka (obszar Puszczy Białowieskiej) wyniki działań prowadzonych w ramach projektu „Czynna ochrona mopka zachodniego na wybranych obszarach leśnych w Polsce”. Monitoring aktywności głosowej mopka zachodniego wykazał, że jest to gatunek pospolity a jego liczebność może być najwyższa spośród wszystkich 12 monitorowanych obszarów w Polsce. Mopki zachodnie nie zasiedliły budek (obserwowano jedynie pojedyncze karliki). Równolegle prowadzone obserwacje wykazały, że mopki zachodnie na miejsca rozrodu wybierały martwe świerki. Wyniki monitoringu wskazują, że gatunek ten w Puszczy Białowieskiej ma się doskonale i cieszy się dostępem do luksusowych kryjówek. Spotkanie dobyło się w miłej atmosferze i zakończyło się serią ciekawych pytań.
W poniedziałkowy ranek 13 listopada 2023 r. w Nadleśnictwie Wołów podsumowano wyniki projektu ochrony mopka zachodniego m.in. monitoringu zasiedlenia budek szczelinowych oraz monitoringu akustycznego z wyróżnieniem danych uzyskanych z terenu Dębniańskich Mokradeł. Zaprezentowano również książkę wydaną przez OTON w ramach realizacji projektu – monografię mopka zawierającą poza wiedzą o biologii gatunku również podsumowanie dobrych praktyk w ochronie tego nietoperza. Mimo kończącego się projektu mamy nadzieję na dalszą współpracę, monitorowanie zastosowanych działań ochronnych i wprowadzanie kolejnych dobrych praktyk dla ochrony mopka.