Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy
Niepozorny dom jednorodzinny w Łazach (województwo śląskie) skrywa pod swoim dachem jedną z największych kolonii rozrodczych nocka orzęsionego w Polsce. Każdego roku na strych wracają setki tych rzadkich i zagrożonych nietoperzy, aby wydać na świat młode. Obecnie kolonia liczy ponad sześćset osobników i ma ogromne znaczenie dla ochrony tego gatunku.
1) czubek długiego kija lub np. wędki owijamy ręcznikiem papierowym (lub papierem toaletowym) i zabezpieczamy przez odpadnięciem gumką recepturką;
2) na tym papierze umieszczamy oseska;
3) podsuwamy tę końcówkę z oseskiem pod wylot z kolonii
– zwykle osesek w ciągu kilku-kilkunastu sekund wchodzi do środka.
Zdarzyło się nawet, że zanim udało się podnieść kij do kolonii, podleciała do niego samica. usiadła na zawiniątku z papieru i zabrała młodego.
Gdy ludzie mówią, że nie mogą sięgnąć do wylotu z kolonii zwykle po prostu nie znają tej prostej, a efektywnej metody. Gdy się ją im wyłuszczy, najczęściej podejmują się realizacji i zwykle z powodzeniem.
W kościele p.w. Świętego Mikołaja Biskupa we Wleniu (dolnośląskie) znajduje się jedna z największych kolonii rozrodczych nocka dużego Myotis myotis w Polsce. Liczba samic w niektórych latach sięgała nawet 2000, a średnio przebywa tam między 1000 a 1500 osobników. Kolonia znajduje się na terenie obszaru Natura 2000 Ostoja nad Bobrem PLH020054. Nocek duży to największy gatunek nietoperza rozmnażający się w Polsce. Żywi się najchętniej biegającymi chrząszczami, które tropi latając nisko nad ziemią, a potem ląduje na ziemi, aby je dopaść. Duży nietoperz, duża liczba dużych ofiar i w związku z tym w siedlisku kolonii gromadzi się dużo… guana. Nagromadzone na strychu kościoła odchody można liczyć w setkach kilogramów. Dlatego zbudowana tam została specjalna platforma, która odciąża strop świątyni, a także znacząco ułatwia sprzątanie.
Guano nietoperzy to jeden z najlepszych, ale również najbardziej skoncentrowanych nawozów zwierzęcych, o czym niedawno pisali Jolanta i Andrzej Węglowie [https://nietoperze.pl/nietoperze/guano-nietoperzy/]. Lubią je szczególnie rośliny „żarłoczne”, czyli potrzebując obfitego nawożenia. Mimo wszystko trzeba uważać, aby nie przesadzić! Z myślą o nadchodzącym sezonie ogrodniczym wybraliśmy się małą grupką wolontariuszy do Wlenia po czarne złoto. Zebraliśmy z platformy ponad 300 litrów nawozu! Choć za oknem mróz i ogród przyprószony jest śniegiem, pamięcią wracamy do minionego lata i smaku pomidorów, wspomaganych przy wzroście właśnie nietoperzowym guanem. Podobno nadchodzące lato ma być przychylne obfitym plonom. Czarne złoto czeka spokojnie w workach na swój czas.
20 grudnia 2023 zakończył się remont na strychu budynku mieszkalnego w Łazach (woj. śląskie), w którym latem przebywa kolonia rozrodcza nocka orzęsionego. W ramach remontu wykonano drewnianą podłogę zabezpieczającą ocieplenie stropu przed niszczeniem przez guano nietoperzy. Wykonano też inne adaptacje poprawiające warunki dla przebywającej na strychu kolonii nietoperzy.
Miło nam poinformować, że kolonia rozrodcza nocka orzęsionego w Łazach znaleziona w maju 2021 r. na strychu domu przez chiropterologów z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Nietoperzy uzyskała dofinansowanie z w ramach Bat Grants, mechanizmu dofinansowania ochrony nietoperzy w ramach Projektu LIFE+ Podkowiec Towers.
Kolonia nocków orzęsionych liczy 514 osobników (nietoperze policzono przy wylocie w dniu 12 czerwca 2023 r.). Jest to jedna z największych kolonii tego gatunku w kraju.
Latem tego roku członkowie OTON zidentyfikowali liczącą ok. 55 osobników kolonię rozrodczą nocków dużych Myotis myotis, która zamieszkuje poddasze Szkoły Podstawowej w Rychtalu (woj. wielkopolskie). Poszycie dachu budynku podbite jest membraną dachową, która w szczytowej jego części była bardzo zniszczona przez przebywające tam nietoperze. W powyciągane włókna zaplątanych było 10 już martwych nocków dużych. Strych szkoły jest bardzo rzadko odwiedzany, więc osobom zarządzającym budynkiem niewiele było wiadomo na temat tych zwierząt i potencjalnego dla nich zagrożenia.
Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że popularna membrana dachowa może stanowić śmiertelne zagrożenie dla nietoperzy, które zamieszkują strych. Składa się ona z milionów mikrowłókien z tworzywa sztucznego. Przesiadujące na niej nietoperze mierzwią włókna pazurkami tylnych łapek i stopniowo wywlekają je z połaci membrany. Powierzchnia, na której siedzą nietoperze powoli zamienia się w kłąb sztucznych nitek, w które nietoperze z łatwością się zaplątują. Włókna są bardzo wytrzymałe i nie sposób jest je rozerwać lub przegryźć tak małym zwierzętom. Membrana staje się dla nich śmiertelną pułapką.
Czytaj dalej „Na pomoc nockom dużym w Szkole Podstawowej w Rychtalu”
Czas w okolicy „Mikołaja” to idealny moment by posprzątać strych. Nie przeszkadza się nietoperzom, bo te już są w zimowiskach i można zrobić prezent parafianom… a przy okazji sobie … zabierając nawóz do ogródka 
Strych kościoła, który posprzątaliśmy (na skraju Doliny Baryczy) wybrała sobie na schronienie kolonia około 150 samic nocka dużego. Po zakończonej hibernacji (marzec/kwiecień) przylatują na strych kościoła by w czerwcu urodzić młode. Maluchy rodzą się w bardzo zbliżonym czasie bo w grupie cieplej zwłaszcza, gdy nie ma się futerka a mamy lecą na polowanie. Młode nietoperze dużo jedzą i szybko rosną. Tak więc kolonia około 300 nocków dużych potrafi trochę nabrudzić. Nietoperze z Doliny Baryczy wrócą wiosną do posprzątanej kryjówki.
