O tym, że nietoperze mogą wykonywać dla lasu bardzo konkretną pracę, dobrze pokazuje eksperyment przeprowadzony w Stanach Zjednoczonych.
Przez trzy sezony badacze prowadzili doświadczenie w lasach liściastych środkowej części USA. Na części powierzchni nocą uniemożliwiano nietoperzom dostęp do młodych dębów, a w dzień osłony otwierano, dzięki czemu ptaki nadal mogły żerować.
Różnica była wyraźna. Tam, gdzie nietoperze nie mogły polować, na badanych sadzonkach znajdowano około trzy razy więcej owadów, a utrata powierzchni liści była około pięciokrotnie większa. Efekt był szczególnie silny u dębów (Beilke i O’Keefe 2023).
Badanie pokazało więc coś więcej niż sam fakt zjadania owadów. Obecność nietoperzy wiązała się z mniejszą liczbą owadów i mniejszą utratą powierzchni liści u badanych sadzonek.
Tego efektu nie przeliczono jednak na pieniądze. I właśnie tutaj zaczyna się najtrudniejsza część pytania: skoro wiadomo, że nietoperz może ograniczać uszkodzenia drzew, to ile taka praca jest właściwie warta?
W Australii naukowcy spróbowali pójść o krok dalej.
Od około 271 do 955 milionów dolarów australijskich rocznie.
Na tyle oszacowano możliwą wartość usług zapylania związanych z działalnością jednego gatunku rudawkowatego — Pteropus poliocephalus — dla australijskiego sektora drewna eukaliptusowego (Ortega González i in. 2026).
Skąd wzięła się tak ogromna kwota?
W pracy opublikowanej 24 marca 2026 roku w Scientific Reports badacze przedstawili koncepcję nazwaną Bat Ripple. Chodziło o oszacowanie, jak daleko od kolonii sięga ekologiczny wpływ rudawkowatych i co oznacza on dla lasów, plantacji oraz terenów poddawanych odtwarzaniu.
Wykorzystano dane z australijskiego programu monitoringu rudawkowatych z lat 2012–2022. Analiza objęła 1209 kolonii czterech gatunków oraz informacje o tym, jak daleko zwierzęta przemieszczają się podczas żerowania.
Na tej podstawie oszacowano, że potencjalny obszar oddziaływania tych nietoperzy może obejmować od 11,6 do 41,4 miliona hektarów Australii.
Następnie autorzy skupili się na Pteropus poliocephalus. Analiza objęła 465 kolonii tego gatunku.
Według modelu działalność tych nietoperzy może sprzyjać pojawianiu się około 91,6 miliona nowych drzew rocznie. W zależności od przyjętych założeń wynik mieścił się jednak w szerokim przedziale — od około 20,4 do 378,2 miliona drzew.
Nie są to drzewa policzone w terenie. To wynik modelu uwzględniającego m.in. liczebność kolonii, odległości nocnych lotów oraz założenia dotyczące zapylania i rozsiewania nasion.
Podobnie wygląda wyliczenie wartości ekonomicznej.
Badacze nie policzyli pieniędzy, które rzeczywiście „zarobiły” nietoperze. Najpierw oszacowali, jak duże znaczenie może mieć Pteropus poliocephalus w zapylaniu eukaliptusów. Następnie połączyli to z wartością drewna produkowanego przez australijski sektor eukaliptusowy.
W ten sposób otrzymali przybliżoną wartość usługi zapylania: od około 271 do 955 milionów dolarów australijskich rocznie.
To więc nie jest rzeczywisty przychód ani rachunek wystawiony za pracę nietoperzy, lecz próba odpowiedzi na pytanie: ile mogłaby być warta dla gospodarki funkcja, którą te zwierzęta pełnią w ekosystemie?
Rudawkowate mogą przenosić pyłek i nasiona między fragmentami lasu oddzielonymi drogami, polami czy zabudową. W ten sposób uczestniczą w odnawianiu roślinności i mogą wspierać przepływ genów pomiędzy oddalonymi populacjami drzew.
W amerykańskim lesie obecność nietoperzy oznaczała mniej owadów i mniejszą utratę powierzchni liści u młodych drzew. W Australii inny nietoperz może przenosić pyłek albo nasiono eukaliptusa na wiele kilometrów.
Obie te usługi trudno zobaczyć następnego ranka.
Ale coraz więcej badań pokazuje, że można próbować je mierzyć — najpierw biologicznie, a czasem także ekonomicznie.
Literatura
Beilke E.A., O’Keefe J.M. 2023. Bats reduce insect density and defoliation in temperate forests: An exclusion experiment. Ecology 104(2): e3903. DOI: 10.1002/ecy.3903.
Ortega González A., Possingham H., Biggs D., Anderson N., Braczkowski A.R. 2026. The Bat Ripple case study shows ecological and economic contributions of grey headed flying foxes in Australia. Scientific Reports 16: 8976. DOI: 10.1038/s41598-026-39042-0.
