Szlakiem podkowca

Forum.Przyroda.org

Kontakt

Jolanta Węgiel
Wydział Leśny
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
ul. Wojska Polskiego 28
60-651 Poznań

Mapa strony

  • Unique Visitor:127,983
  • Visitors:
    • Today:748
    • This year:747,966
Andrzej Gawlak
 
W ostatnich latach obserwuje się coraz szersze wykorzystanie metod biologii molekularnej do badań populacji różnych gatunków zwierząt i odmian roślin. Również nietoperze stały się obiektem tego rodzaju-działań.
 
Badania populacyjne przy użyciu metod biologii molekularnej polegają na analizie materiału genetycznego osobników wchodzących w skład danych grup. Przełomowym momentem w tej dziedzinie stało się wprowadzenie do powszechnego użytku reakcji łańcuchowej polimerazy PCR (ang. Polimerase Chain Raction). Szczególną zaletą tej metody jest możliwość uzyskania dostatecznej ilości materiału badawczego z bardzo małych ilości preparatu wyjściowego. PCR polega na powieleniu odcinka DNA oskrzydlonego dwoma małymi odcinkami DNA zwanymi starterami (primerami) przy pomocy termostabilnej DNA polimerazy i trójfosforanów nukleotydów. W wyniku tej reakcji powstaje wystarczająca ilość produktu umożliwiająca dalszą jego obróbkę.
 
W zależności od użytych primerów w reakcji PCR rozróżniamy poszczególne metody: – sekwencjonowanie genów markerowych (np. 12S rDNA) gdy zostaną zastosowane jako primery fragmenty genu. Polega ona na hybrydyzacji dwu primerów w odpowiednich miejscach matrycy i powieleniu zawartego pomiędzy nimi odcinka DNA.
 
Następnie uzyskany produkt poddaje się reakcji sekwencjonowania, w wyniku której uwidacznia się charakterystyczna sekwencja nukleotydowa.
- polimorfizm przypadkowego powielenia DNA RADP (ang. Pandom Amplified Polimorphic DNA). W przypadku tej metody do reakcji PCR używa się 10-nukleotydowego primera o przypadkowej sekwencji. W wyniku przypadkowej hybrydyzacji primera do matrycy uzyskuje się powielenie odcinka DNA zawartego między primerami. Losowe połączenie primerów do matrycy powoduje powstawanie odcinków DNA o różnej długości.
- powtórzenia prostych sekwencji SSR (ang. Simple Sequence Repeats). Do przeprowadzenia Reakcji PCR stosuje się primery hybrydyzujące z powtórzeniami
prostych sekwencji (np. ACn, ATn) zawartymi w genomie. W wyniku reakcji powstają fragmenty DNA o różnej długości zawarte między primerami.
Inną metodą badań nie bazującą na reakcji PCR jest reakcja polimorfizmu długości fragmentów restrykcyjnych RFLP (ang. Restriction Fragment Lenght Polimorphism).
 
Polega ona na hydrolizie genomu badanego osobnika danym enzymem hydrolizującym DNA (endonukleazą). Wynikem tej reakcji jest pojawienie się fragmentów DNA o różnej długości charakterystycznych dla danego osobnika. Pewną niedogodnością tej metody jest duża ilość materiału genetycznego potrzebnego do przeprowadzenia reakcji, co czasem jest problematyczne.
Metody bazujące na reakcji PCR są zatem bardziej użyteczne ze względu na ich niską inwazyjność oraz proste przeprowadzenie eksperymentów nawet dla badaczy nie będących biologami molekularnymi. Przykładami takich badań są prace porównujące populacje nocka dużego (Myotis myotiś), gacka brunatnego (Plecotus auriłus) oraz borowca wielkiego (Nyctalus noctula).