Szlakiem podkowca

Forum.Przyroda.org

Kontakt

Jolanta Węgiel
Wydział Leśny
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
ul. Wojska Polskiego 28
60-651 Poznań

Mapa strony

  • Unique Visitor:117,086
  • Visitors:
    • Today:621
    • This year:738,569
Wyników monitoringu prowadzonego za pomocą detektorów ultrasonicznych nie da się przedstawić w postaci danych pokazujących bezwzględną liczebność nietoperzy na badanym terenie. Jednak umiejętnie zebrany tą metodą materiał może dać nam w wielu przypadkach dużo wiarygodniejszy i bardziej kompletny materiał do porównań, niż monitoring nietoperzy prowadzony tylko w wybranych ich schronieniach. Poważnym ograniczeniem metody jest jednak zarówno koszt niezbędnego wyposażenia, jak i konieczne do jego wykorzystania umiejętności oraz doświadczenie w sprawnej identyfikacji gatunków. Więcej o różnych metodach wykorzystania detektorów w monitoringu nietoperzy można przeczytać w dwu pierwszych tomach pisma „Nietoperze” gdzie m.in. przedstawiono propozycję standardu transektów (Kowalski, Rachwald, Szkudlarek. 2000. Standard prac detektorowych. Nietoperze 1, 1)
 
Propozycja ogólnopolskiego monitoringu detektorowego, prowadzonego w pełnym zakresie możliwości, jakie daje ta metodyka, byłaby jeszcze zdecydowanie przedwczesna. Dostępność niezbędnego sprzętu i umiejętności w posługiwaniu się nim stale jednak rosną, a PON zdecydowało się starać się o rozbudowanie bazy sprzętowej i podnoszenie kwalifikacji w ośrodkach chiropterologicznych w całym kraju. Naszą pierwszą propozycją wykorzystania tego potencjału jest opracowanie Atlasu rozmieszczenia nietoperzy w Polsce. Jego powstanie będzie punktem wyjściowym dla prowadzenia skoordynowanego monitoringu detektorowego.
 
Celem Atlasu jest opracowanie i przedstawienie w postaci graficznej rozmieszczenia poszczególnych gatunków nietoperzy na terenie całej Polski.
 
Edycje Atlasu będą wznawiane co 3-5 lat.
 
Atlas (przynajmniej w pierwszej edycji) nie będzie zamieszczał informacji o lokalizacji stanowisk, ani liczebności nietoperzy, a jedynie stwierdzenie (lub jego brak) określonego gatunku na badanym terenie.
 
Jednostką kartowania jest kwadrat 10 x 10 km wg siatki UTM .
 
Kontrole wykonywane mogą być na transektach pieszych lub rowerowych, po przekątnych poszczególnych kwadratów, oraz dodatkowo na wybranych przez obserwatorów punktach charakterystycznych dla lokalnych środowisk.
 
Poza informacjami pochodzącymi z nasłuchu detektorowego, w Atlasie zamieszczane będą dane pochodzące z innego rodzaju obserwacji (np. z odłowów, kontroli zimowisk czy schronień letnich). Sposób przeprowadzenia obserwacji oraz jej data muszą zostać podane wraz z informacją o stwierdzeniu gatunku.
 
W pierwszej edycji Atlasu metodą nasłuchu detektorowego mapowane będą jedynie te gatunki nietoperzy, których prawidłowe oznaczenie nie przysparza większych trudności. Będą to: podkowiec mały, nocek rudy, mroczek posrebrzany (tylko wg głosów socjalnych), mroczek późny, mroczek pozłocisty, karlik malutki, karlik drobny, karlik większy, borowiec wielki, mopek.
 
We wszystkich przypadkach gdy jest to możliwe, informacje na temat lokalizacji stanowiska lub punktu obserwacji nietoperza należy zaopatrzyć w jego możliwe szczegółowe współrzędne geograficzne (najlepiej uzyskane za pomocą GPS). Ułatwi to w przyszłości szczegółową obróbkę danych oraz przechodzenie pomiędzy różnymi systemami ich mapowania.
 
Rafał Szkudlarek, Renata Paszkiewicz, Wrocław